سرج ارستر تکفاز چیست؟ راهنمای انتخاب و خرید SPD OBO

 توضیحات کامل در مورد سرج ارستر تک فاز

شرکت امید بنیان عمران

تنها نماینده رسمی سرج ارستر OBO آلمان در ایران

سرج ارستر تک فاز

ممکن است یک تابلو برق تکفاز ظاهراً کاملاً سالم باشد، اما یک اضافه‌ ولتاژ بسیار کوتاه ناشی از صاعقه یا کلیدزنی شبکه بتواند به منبع تغذیه، تجهیزات کنترلی، سیستم‌های هوشمند، تجهیزات شبکه، دوربین‌ها یا لوازم الکترونیکی متصل به آن آسیب وارد کند، اینجاست که سرج ارستر وارد مدار می‌شود.

اما یک نکته مهم وجود دارد: هر سرج ارستر تکفازی برای هر تابلو و هر شبکه‌ای مناسب نیست. انتخاب SPD فقط بر اساس عددی مانند 20kA، 40kA یا حتی قیمت آن تصمیم درستی نیست. برای انتخاب و خرید سرج ارستر تک فاز پارامترهایی مانند نوع SPD، ولتاژ کار مداوم، سطح حفاظت، جریان تخلیه، شکل موج آزمون، سیستم زمین و نحوه نصب باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

در این مقاله از شرکت OBO ایران، سرج ارستر تکفاز را از دید فنی و کاربردی بررسی می‌کنیم و در نهایت به سراغ مدل‌های تکفاز OBO مانند V20-1+NPE-280 و V25-B+C 1+NPE+FS می‌رویم تا مشخص شود هرکدام برای چه شرایطی انتخاب منطقی‌تری هستند.

سرج ارستر تکفاز چیست؟

سرج ارستر تکفاز یک تجهیز حفاظتی است که برای محدود کردن اضافه‌ولتاژهای گذرا و هدایت جریان ناشی از Surge به مسیر حفاظتی مناسب در سیستم‌های برق تکفاز استفاده می‌شود.

در استانداردهای جدید، تجهیزات حفاظتی AC در حوزه IEC 61643-11 قرار می‌گیرند. نسخه 2025 این استاندارد، الزامات و روش‌های آزمون SPDهای متصل به مدارهای AC فشار ضعیف را مشخص می‌کند و برای سیستم‌هایی تا 1000 ولت RMS و فرکانس‌های ترجیحی 50/60 هرتز کاربرد دارد.

به زبان ساده، سرج ارستر قرار نیست مانند یک محافظ ولتاژ معمولی، افت و خیزهای دائمی ولتاژ برق را تنظیم کند.

وظیفه اصلی آن مقابله با اضافه‌ولتاژهای گذرا و بسیار سریع است.

  • نحوه نصب صحیح سرج ارستر (Surge Arrester) در تابلو برق برای مطالعه مقاله فوق و سایر مقالات تخصصی ما در حوزه برق بر روی لینک کلیک نمایید.

سرج ارستر تکفاز چه کاری انجام می‌دهد؟

برای درک عملکرد SPD بهتر است یک اتفاق واقعی را تصور کنیم.

فرض کنید یک ساختمان مسکونی، اداری یا صنعتی دارای برق تکفاز 230 ولت است. تجهیزات مختلفی مانند:

  1. کامپیوتر
  2. تلویزیون
  3. تجهیزات شبکه
  4. دوربین مداربسته
  5. سیستم اعلام حریق
  6. تجهیزات هوشمندسازی
  7. PLC و تجهیزات کنترلی
  8. منابع تغذیه سوئیچینگ
  9. تجهیزات مخابراتی
  10. سیستم‌های اتوماسیون

به این شبکه متصل هستند.

اگر در اثر صاعقه یا یک فرآیند کلیدزنی، یک Surge وارد شبکه شود، ممکن است ولتاژ برای مدت بسیار کوتاهی از محدوده عادی فاصله زیادی بگیرد.

SPD در این لحظه وارد عمل می‌شود و مسیر تخلیه انرژی اضافه را فراهم می‌کند تا ولتاژ باقی‌مانده در سطح پایین‌تری نگه داشته شود.

بنابراین سرج ارستر را می‌توان بخشی از یک سیستم حفاظتی چندلایه دانست، نه یک وسیله جادویی که به‌تنهایی تمام خطرات الکتریکی را حذف کند.

تفاوت سرج ارستر تکفاز با محافظ برق چیست؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام خرید تجهیزات حفاظتی این است که سرج ارستر با محافظ ولتاژ معمولی یکسان در نظر گرفته شود.

این دو تجهیز وظایف متفاوتی دارند.

ویژگی
سرج ارستر
محافظ ولتاژ

هدف اصلی

حفاظت در برابر اضافه‌ ولتاژ گذرا

کنترل محدوده ولتاژ کاری

زمان واکنش

بسیار سریع

معمولاً کندتر

کاربرد اصلی

Surge و پالس‌های گذرا

افت و افزایش طولانی‌تر ولتاژ

نصب

عمدتاً در تابلو یا نزدیک تجهیزات

معمولاً در مسیر مصرف‌کننده

پارامتر مهم

Up، In، Imax، Uc و Type

محدوده قطع و وصل

ارتباط با ارت

بسیار مهم

بسته به نوع تجهیز

تفاوت سرج ارستر تکفاز با محافظ برق چیست؟

سرج ارستر تکفاز چگونه عمل می‌کند؟

در سیستم حفاظت صاعقه، Type یا Class به سطح و نوع حفاظت مربوط می‌شود.

برای خطوط داده نیز تجهیزات حفاظتی می‌توانند بر اساس طبقه‌بندی‌های مربوط ب

برای نمونه، OBO مدل ND-CAT6/E-B را به‌عنوان Basic Protection و در صفحه راهکارهای Data Technology، آن را Type 1 معرفی می‌کند و ND-CAT6/E-F را Type 2+3 معرفی کرده است. citeturn1search8turn1search67

نکته مهم این است که نباید Typeهای SPD برق AC را بدون توجه به استاندارد مربوط به خطوط دیتا، عیناً به SPD شبکه تعمیم داد.

منظور از 1+NPE در سرج ارستر تکفاز چیست؟

در ممکن است یک تجهیز حفاظت ترکیبی برای سطوح مختلف حفاظت ارائه شود.

OBO برای ND-CAT6/E-F آن را Type 2+3 معرفی کرده و آن را برای حفاظت در Lightning Protection Zones 1 تا 3 مناسب می‌داند. citeturn1search8

این نوع محصول زمانی اهمیت پیدا می‌کند که معماری سیستم حفاظت صاعقه و محل نصب تجهیزات نیاز به حفاظت تکمیلی داشته باشد.

انواع سرج ارستر تکفاز بر اساس Type

یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب SPD، Type یا نوع آن است.

به‌طور کلی با Type 1، Type 2 و Type 3 مواجه می‌شویم و همچنین محصولات ترکیبی Type 1+2 وجود دارند.

Type 1 برای شرایطی طراحی می‌شود که سیستم در معرض جریان‌های شدید ناشی از صاعقه قرار دارد و در طراحی حفاظت در برابر صاعقه، سطح بالاتری از حفاظت ورودی مورد نیاز است.

در این کلاس، آزمون جریان ضربه با شکل موج 10/350 µs اهمیت دارد.

بنابراین Type 1 را نباید صرفاً به دلیل عدد kA بالاتر با Type 2 مقایسه کرد؛ شکل موج آزمون و کاربرد حفاظتی نیز مهم هستند.

Type 2 یکی از متداول‌ترین انواع SPD برای تابلوهای توزیع برق است.

محصولاتی مانند OBO V20-1+NPE-280 در این گروه قرار می‌گیرند. OBO این محصول را به‌عنوان Surge arrester Type 2 معرفی کرده و کاربرد آن را در هم‌بندی حفاظتی اضافه‌ولتاژ در تابلوهای اصلی و فرعی اعلام کرده است.

در Type 2 معمولاً شکل موج 8/20 µs برای آزمون جریان تخلیه اهمیت دارد.

Type 3 برای حفاظت نهایی تجهیزات حساس استفاده می‌شود.

این نوع معمولاً نزدیک مصرف‌کننده نصب می‌شود.

نمونه کاربرد:

  1. کامپیوترها
  2. تجهیزات شبکه
  3. سیستم‌های کنترل
  4. تجهیزات هوشمند ساختمان

Type 3 معمولاً به تنهایی استفاده نمی‌شود و اغلب همراه با Type 1 یا Type 2 یک سیستم حفاظتی کامل ایجاد می‌کند.

این نوع در نزدیک‌ترین نقطه به تجهیزات حساس نصب می‌شود و به عنوان آخرین لایه حفاظتی عمل می‌کند.

نمونه تجهیزات قابل حفاظت:

  • رایانه‌ها
  • تجهیزات پزشکی
  • دوربین‌های مداربسته
  • سیستم‌های اعلام حریق
  • تجهیزات شبکه
  • سرورها
  • PLC و HMI

سرج ارستر ترکیبی Type 1+2 چیست؟

اگر ساختمان یا پروژه در شرایطی قرار داشته باشد که به حفاظت ترکیبی در برابر جریان صاعقه و اضافه‌ولتاژ نیاز داشته باشد، استفاده از SPD ترکیبی می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

یکی از نمونه‌های OBO در بخش تکفاز، V25-B+C 1+NPE+FS با کد 5094444 است.

OBO این محصول را یک Combination arrester نوع 1+2 معرفی می‌کند که برای سیستم‌های TN و TT قابل استفاده است و دارای کنتاکت سیگنال بدون پتانسیل برای مانیتورینگ وضعیت است.

این محصول حداکثر ولتاژ کار مداوم AC برابر 280V، جریان ضربه‌ای 10/350 µs برابر 7kA و جریان تخلیه نامی 8/20 µs برابر 30kA را برای مسیرهای مربوطه ارائه می‌کند.

مهم‌ترین مشخصات فنی سرج ارستر تکفاز

اگر قصد خرید سرج ارستر تکفاز یا SPD تکفاز دارید، فقط به جریان تخلیه نگاه نکنید.

پارامترهای زیر باید بررسی شوند:

Uc حداکثر ولتاژی است که SPD می‌تواند به‌صورت مداوم در شرایط مشخص تحمل کند.

برای مثال، OBO برای V20-1+NPE-280 مقدار 280V AC را اعلام کرده است.

Up یکی از مهم‌ترین پارامترها برای ارزیابی سطح حفاظتی SPD است.

هرچه سطح حفاظتی مناسب‌تر باشد، ولتاژ باقی‌مانده‌ای که به تجهیزات منتقل می‌شود پایین‌تر خواهد بود.

برای V20-1+NPE+FS-280، OBO سطح حفاظت ترکیبی L-PE را 1.5kV اعلام کرده است.

در مقابل، V25-B+C 1+NPE+FS دارای سطح حفاظت کمتر از 0.9kV است.

In جریان تخلیه نامی SPD با شکل موج مشخص، معمولاً 8/20 µs است.

این عدد با Imax یکی نیست.

برای مثال در V25-B+C 1+NPE+FS، جریان تخلیه نامی 8/20 µs برابر 30kA و حداکثر جریان تخلیه 50kA اعلام شده است.

Imax حداکثر جریان تخلیه‌ای است که SPD در آزمون مربوطه تحمل می‌کند.

بنابراین مقایسه دو محصول صرفاً بر اساس Imax ممکن است گمراه‌کننده باشد.

باید هم‌زمان Type، In، شکل موج، Up، Uc و سیستم شبکه را بررسی کرد.

این عدد را در مشخصات SPDهای Type 2 زیاد خواهید دید.

برای نمونه OBO برای V20-1+NPE-280 ظرفیت تخلیه تا 40kA با شکل موج 8/20 µs را اعلام می‌کند.

40kA به‌تنهایی معنی مشخصی ندارد؛ باید بدانیم این 40kA مربوط به چه شکل موج و چه پارامتری است.

این شکل موج بیشتر در ارزیابی جریان‌های مرتبط با صاعقه و Type 1 مطرح است.

در V25-B+C 1+NPE+FS، OBO مقدار جریان ضربه‌ای 10/350 µs را 7kA و مجموع جریان صاعقه را 14kA اعلام کرده است.

انتخاب SPD باید با سیستم شبکه و زمین پروژه هماهنگ باشد.

برای نمونه OBO مدل V25-B+C 1+NPE+FS را برای سیستم‌های TN، TN-C-S، TN-S و TT اعلام کرده است.

بنابراین قبل از سفارش، بهتر است نوع شبکه توسط متخصص برق پروژه مشخص شود.

مهم‌ترین مشخصات فنی سرج ارستر تکفاز

سرج ارستر تکفاز OBO V20-1+NPE-280 چیست؟

یکی از مدل‌های مهم برای حفاظت تکفاز در سبد OBO، V20-1+NPE-280 با کد 5095251 است.

مشخصات کلیدی این محصول عبارت‌اند از:

  1. برند: OBO
  2. سری: V20
  3. کد فنی: 5095251
  4. نوع (Type): Type2
  5. آرایش: 1+N/PE
  6. AC یا ولتاژ نامی: 230V
  7. حداکثر ولتاژ کار مداوم: 280V AC
  8. درجه حفاظت: IP20
  9. جریان تخلیه: تا 40kA با شکل موج 8/20 µs
  10. نمایش وضعیت: دارد
  11. نصب: روی ریل DIN
  12. کاربرد: تابلوهای اصلی و فرعی

تفاوت V20-1+NPE-280 و V20-1+NPE+FS-280 چیست؟

  1. فقط RJ45 را ملاک قرار ندهید
    RJ45 نوع رابط است؛ مشخص نمی‌کند محصول برای چه سرعت و چه سطح حفاظتی مناسب است.
  2. فقط به قیمت نگاه نکنید
    یک SPD ارزان ممکن است برای شبکه شما از نظر سرعت یا PoE مناسب نباشد.
  3. Cat6 را با «هر SPD شبکه‌ای» یکی ندانید
    سازگاری انتقال باید توسط سازنده مشخص شده باشد.
  4. PoE را فراموش نکنید
    اگر کابل برق و دیتا را همزمان منتقل می‌کند، SPD باید با PoE سازگار باشد.
  5. سرعت شبکه را بررسی کنید
    برای شبکه Gigabit یا 10Gbps باید محصول مناسب همان سرعت انتخاب شود.
  6. ارت را نادیده نگیرید
    مسیر اتصال حفاظتی بخشی از عملکرد SPD است.
  7. یک SPD را برای تمام شبکه کافی ندانید
    محل و طول مسیر کابل می‌تواند نیاز به چند نقطه حفاظت ایجاد کند.
  8. SPD شبکه را با SPD برق اشتباه نگیرید
    این دو برای مدارهای متفاوت طراحی شده‌اند.

برای استعلام قیمت و نحوه خرید انواع سرج ارستر تک فاز شرکت OBO کافیست از طریق تماس با تلفن‌های دفتر با کارشناسان ما در ارتباط باشید تا از آخرین قیمت‌ها و مشاوره قبل خرید سرج ارستر مناسب برای کارتان بهرهمند شوید.

سرج ارستر تکفاز V25-B+C چه زمانی انتخاب بهتری است؟

ممکن است یک تابلو برق تکفاز ظاهراً کاملاً سالم باشد، اما یک اضافه‌ ولتاژ بسیار کوتاه ناشی از صاعقه یا کلیدزنی شبکه بتواند به منبع تغذیه، تجهیزات کنترلی، سیستم‌های هوشمند، تجهیزات شبکه، دوربین‌ها یا لوازم الکترونیکی متصل به آن آسیب وارد کند، اینجاست که سرج ارستر وارد مدار می‌شود.

اما یک نکته مهم وجود دارد: هر سرج ارستر تکفازی برای هر تابلو و هر شبکه‌ای مناسب نیست. انتخاب SPD فقط بر اساس عددی مانند 20kA، 40kA یا حتی قیمت آن تصمیم درستی نیست. برای انتخاب و خرید سرج ارستر تک فاز پارامترهایی مانند نوع SPD، ولتاژ کار مداوم، سطح حفاظت، جریان تخلیه، شکل موج آزمون، سیستم زمین و نحوه نصب باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

در این مقاله از شرکت OBO ایران، سرج ارستر تکفاز را از دید فنی و کاربردی بررسی می‌کنیم و در نهایت به سراغ مدل‌های تکفاز OBO مانند V20-1+NPE-280 و V25-B+C 1+NPE+FS می‌رویم تا مشخص شود هرکدام برای چه شرایطی انتخاب منطقی‌تری هستند.

V20 بهتر است یا V25؟

سرج ارستر تکفاز یک تجهیز حفاظتی است که برای محدود کردن اضافه‌ولتاژهای گذرا و هدایت جریان ناشی از Surge به مسیر حفاظتی مناسب در سیستم‌های برق تکفاز استفاده می‌شود.

در استانداردهای جدید، تجهیزات حفاظتی AC در حوزه IEC 61643-11 قرار می‌گیرند. نسخه 2025 این استاندارد، الزامات و روش‌های آزمون SPDهای متصل به مدارهای AC فشار ضعیف را مشخص می‌کند و برای سیستم‌هایی تا 1000 ولت RMS و فرکانس‌های ترجیحی 50/60 هرتز کاربرد دارد.

به زبان ساده، سرج ارستر قرار نیست مانند یک محافظ ولتاژ معمولی، افت و خیزهای دائمی ولتاژ برق را تنظیم کند.

وظیفه اصلی آن مقابله با اضافه‌ولتاژهای گذرا و بسیار سریع است.

  • نحوه نصب صحیح سرج ارستر (Surge Arrester) در تابلو برق برای مطالعه مقاله فوق و سایر مقالات تخصصی ما در حوزه برق بر روی لینک کلیک نمایید.

آیا سرج ارستر تکفاز برای خانه هم لازم است؟

در بسیاری از ساختمان‌های مسکونی، تجهیزات الکترونیکی متعددی وجود دارد که نسبت به Surge حساس هستند.

از جمله:

  1. تلویزیون
  2. مودم و تجهیزات شبکه
  3. سیستم‌های هوشمند
  4. دوربین
  5. سیستم اعلام حریق
  6. تجهیزات صوتی
  7. تجهیزات کنترل موتور
  8. لوازم خانگی الکترونیکی

اما اینکه دقیقاً چه نوع SPD و در چه نقطه‌ای نصب شود، به شرایط ساختمان، سیستم برق، ریسک صاعقه، نحوه ورود خطوط و طراحی سیستم حفاظتی بستگی دارد.

بنابراین پاسخ مهندسی به سؤال «آیا برای خانه SPD لازم است؟» یک «بله یا خیر» مطلق نیست.

سرج ارستر تکفاز برای چه تابلوهایی استفاده می‌شود؟

SPD تکفاز می‌تواند در کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار گیرد؛ از جمله:

  1. ساختمان‌های مسکونی
    برای حفاظت شبکه برق تکفاز و تجهیزات الکترونیکی حساس.
  2. ساختمان‌های اداری
    به‌خصوص در تابلوهایی که تجهیزات IT، شبکه و سیستم‌های الکترونیکی دارند.
  3. فروشگاه‌ها
    برای کاهش ریسک آسیب ناشی از Surge به تجهیزات فروشگاهی، سیستم‌های POS و تجهیزات الکترونیکی.
  4. تابلوهای کنترل
    در سیستم‌های اتوماسیون صنعتی، PLC و تجهیزات کنترل.
  5. سیستم‌های هوشمندسازی
    برای حفاظت بهتر تجهیزات هوشمند متصل به شبکه برق.
  6. ساختمان‌های مجهز به سیستم حفاظت در برابر صاعقه
    در این شرایط انتخاب Type و محل نصب SPD باید با طراحی کلی سیستم حفاظت در برابر صاعقه هماهنگ باشد.

نحوه نصب سرج ارستر تکفاز

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در بسیاری از مقالات بازار کمتر به آن پرداخته می‌شود، کیفیت نصب SPD است.

حتی بهترین SPD نیز اگر به شکل نادرست نصب شود، نمی‌تواند عملکرد مورد انتظار را ارائه دهد.

IEC 60364-5-53 در بخش مربوط به حفاظت در برابر اضافه‌ولتاژ، الزامات انتخاب و نصب تجهیزات حفاظتی را پوشش می‌دهد و نسخه تجمیعی فعلی آن شامل اصلاحیه 2024 است.

در زمان نصب باید مواردی مانند:

  1. نوع سیستم برق
  2. مسیر اتصال PE
  3. طول سیم‌ها
  4. سطح مقطع هادی
  5. حفاظت اضافه‌جریان
  6. محل نصب
  7. هماهنگی SPDها
  8. دستورالعمل سازنده

بررسی شوند.

یک نکته بسیار مهم درباره طول سیم

در نصب SPD، کوتاه و مناسب بودن مسیر اتصال اهمیت زیادی دارد.

مسیر اتصال طولانی می‌تواند به دلیل اثرات القایی، سطح حفاظتی واقعی را تحت تأثیر قرار دهد.

بنابراین نمی‌توان فقط گفت:

«SPD را داخل تابلو قرار بدهید.»

محل نصب و نحوه سیم‌کشی بخشی از عملکرد سیستم حفاظتی است.

مهم‌ترین اشتباهات هنگام خرید سرج ارستر تکفاز

  1. اشتباه اول: خرید بر اساس قیمت
    ارزان‌تر بودن SPD لزوماً به معنی انتخاب اقتصادی‌تر نیست.
    یک SPD باید بر اساس نیاز حفاظتی پروژه انتخاب شود.
  2. اشتباه دوم: توجه فقط به kA
    همان‌طور که توضیح دادیم، In و Imax با یکدیگر تفاوت دارند.
  3. اشتباه سوم: بی‌توجهی به Uc
    اگر Uc متناسب با سیستم انتخاب نشود، SPD ممکن است در شرایط عادی شبکه عملکرد مناسبی نداشته باشد.
  4. اشتباه چهارم: بی‌توجهی به Up
    برای تجهیزات حساس، سطح حفاظت اهمیت زیادی دارد.
  5. اشتباه پنجم: انتخاب Type اشتباه
    Type 1، Type 2 و Type 3 جایگزین یکدیگر نیستند.
  6. اشتباه ششم: نصب توسط فرد غیرمتخصص
    SPD بخشی از سیستم برق ساختمان است و نصب آن باید با رعایت الزامات فنی انجام شود.
  7. اشتباه هفتم: تصور اینکه SPD همه مشکلات برق را حل می‌کند
    SPD برای حفاظت در برابر Surge طراحی شده است و جایگزین تجهیزات حفاظتی دیگر مانند حفاظت اضافه‌جریان یا تجهیزات کنترل کیفیت توان نیست.
مهم‌ترین اشتباهات هنگام خرید سرج ارستر تکفاز

یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب SPD، Type یا نوع آن است.

به‌طور کلی با Type 1، Type 2 و Type 3 مواجه می‌شویم و همچنین محصولات ترکیبی Type 1+2 وجود دارند.

نکات مهم هنگام خرید سرج ارستر تکفاز OBO

هنگام خرید سرج ارستر OBO، فقط نام برند را بررسی نکنید.

حتماً موارد زیر را کنترل کنید:

  1. کد فنی دقیق
  2. Type
  3. ولتاژ نامی
  4. Uc
  5. In
  6. Imax
  7. Up
  8. نوع شبکه
  9. وجود FS
  10. اصل بودن کالا
  11. دیتاشیت
  12. سازگاری با تابلو
  13. شرایط نصب
  14. حفاظت پشتیبان

برای مثال، V20-1+NPE-280 کد 5095251 با V20-1+NPE+FS-280 کد 5095331 دو محصول مشابه اما یکسان نیستند؛ تفاوت اصلی مهم آنها وجود Remote Signalling در مدل FS است.

چرا خرید سرج ارستر OBO از تأمین‌کننده تخصصی اهمیت دارد؟

SPD یک تجهیز حفاظتی است و اشتباه در انتخاب آن می‌تواند هزینه بسیار بیشتری از اختلاف قیمت بین دو محصول ایجاد کند.

از طرف دیگر، تشخیص کد فنی، نسخه محصول، اصالت کالا و تطبیق آن با پروژه نیازمند شناخت فنی است.

شرکت اوبو ایران نیز در حوزه سرج ارسترهای تابلویی سابقه فعالیت دارد و سایت OBO ایران محصولات و راهکارهای مختلف حفاظت در برابر اضافه‌ولتاژ را معرفی می‌کند.

آیا سرج ارستر OBO نیاز به تعویض دارد؟

SPDها در برابر رویدادهای Surge انرژی تخلیه می‌کنند و بسته به شدت و تعداد رخدادها ممکن است در نهایت نیاز به تعویض داشته باشند.

به همین دلیل وجود نمایشگر وضعیت اهمیت زیادی دارد.

در مدل‌های دارای FS، امکان ارسال وضعیت به سیستم مانیتورینگ نیز وجود دارد. برای نمونه OBO در V20-1+NPE+FS-280 وجود کنتاکت تغییر وضعیت برای Remote Signalling را اعلام کرده است.

این قابلیت در ساختمان‌های هوشمند و تابلوهای صنعتی می‌تواند مزیت مهمی باشد.

استاندارد سرج ارستر تکفاز چیست؟

برای SPDهای متصل به سیستم‌های AC فشار ضعیف، استاندارد اصلی مورد توجه IEC 61643-11 است.

نسخه IEC 61643-11:2025 در تاریخ 18 ژوئن 2025 منتشر شده و الزامات و روش‌های آزمون SPDهای متصل به سیستم‌های AC فشار ضعیف را مشخص می‌کند.

در کنار آن، استاندارد IEC 60364-5-53 در حوزه انتخاب و نصب تجهیزات حفاظتی در تأسیسات فشار ضعیف اهمیت دارد و نسخه تجمیعی فعلی شامل اصلاحیه 2024 است.

برای همین، در یک محتوای فنی به‌روز در سال 2026 بهتر است صرفاً به مطالب قدیمی درباره «IEC 61643-11:2011» اکتفا نشود.

جمع‌بندی؛ بهترین سرج ارستر تکفاز کدام است؟

اگر بخواهیم خیلی ساده پاسخ بدهیم، بهترین سرج ارستر تکفاز محصولی نیست که صرفاً بیشترین kA یا بالاترین قیمت را داشته باشد.

بهترین انتخاب، محصولی است که با:

  1. نوع شبکه
  2. ولتاژ سیستم
  3. سیستم زمین
  4. سطح ریسک صاعقه
  5. محل نصب
  6. Type مورد نیاز
  7. سطح حفاظت مورد انتظار
  8. جریان تخلیه
  9. تجهیزات تحت حفاظت
  10. حفاظت پشتیبان
  11. و طراحی کلی سیستم

هماهنگ باشد.

برای نمونه، OBO V20-1+NPE-280 کد 5095251 یک SPD Type 2 تکفاز با آرایش 1+N/PE و Uc برابر 280V است و برای کاربردهای مشخص تابلوهای اصلی و فرعی طراحی شده است.

در مقابل، OBO V25-B+C 1+NPE+FS کد 5094444 یک SPD ترکیبی Type 1+2 است که علاوه بر حفاظت ترکیبی، قابلیت Remote Signalling دارد و برای شرایط حفاظتی متفاوتی طراحی شده است.

بنابراین اگر بین چند مدل سرج ارستر تکفاز مردد هستید، بهتر است ابتدا مشخصات پروژه را بررسی کنید و سپس مدل مناسب را انتخاب کنید.

سوالات متداول درباره سرج ارستر تکفاز

Uc حداکثر ولتاژی است که SPD می‌تواند به‌صورت مداوم در شرایط مشخص تحمل کند.

برای مثال، OBO برای V20-1+NPE-280 مقدار 280V AC را اعلام کرده است.

Up یکی از مهم‌ترین پارامترها برای ارزیابی سطح حفاظتی SPD است.

هرچه سطح حفاظتی مناسب‌تر باشد، ولتاژ باقی‌مانده‌ای که به تجهیزات منتقل می‌شود پایین‌تر خواهد بود.

برای V20-1+NPE+FS-280، OBO سطح حفاظت ترکیبی L-PE را 1.5kV اعلام کرده است.

در مقابل، V25-B+C 1+NPE+FS دارای سطح حفاظت کمتر از 0.9kV است.

In جریان تخلیه نامی SPD با شکل موج مشخص، معمولاً 8/20 µs است.

این عدد با Imax یکی نیست.

برای مثال در V25-B+C 1+NPE+FS، جریان تخلیه نامی 8/20 µs برابر 30kA و حداکثر جریان تخلیه 50kA اعلام شده است.

این محصول OBO یک SPD نوع 2 با آرایش 1+N/PE، ولتاژ نامی 230V و Uc برابر 280V AC است.

یک سرج ارستر ترکیبی Type 1+2 تکفاز با کد 5094444 و قابلیت Remote Signalling است.

V20-1+NPE-280 در این کاربرد یک SPD Type 2 است، در حالی که V25-B+C 1+NPE+FS یک SPD ترکیبی Type 1+2 است.

خیر. عدد kA بدون دانستن نوع پارامتر، شکل موج آزمون، Type، Uc و Up برای انتخاب کافی نیست.